اداره بازرسى كار بمنظور اجراى صحيح مقررات قانون كار و آئين نامه هاى حفاظت فنى براى صيانت نيروى انسانى و منابع مادى كشور از طريق مراجعه مستقيم به كارگاههاى مشمول قانون كار و بازرسى كليه قسمتها انجام وظيفه مى نمايد.
بازرسان كار :
بصورت ادوارى، موردى يا بر اساس تقاضاى كارگران، كارفرمايان، و مراجع ذيربط جهت انجام وظايف قانونى از كارگاههاى مشمول قانون كار بازرسى نموده و گزارش آنان در حكم گزارش ضابطين دادگسترى مى باشد.
الف) اهم وظايف بازرس كار :
- نظارت بر اجراى مقررات ناظر به شرايط كار به ويژه مقررات حمايتى مربوط به كارهاى سخت و زيان آور و خطرناك، مدت كار، مزد، رفاه كارگران اشتغال زنان و نوجوانان.
- - آموزش مسائل مربوط به حفاظت فنى و راهنمائى كارگران، كارفرمايان و كليه افرادى كه در معرض صدمات و ضايعات ناشى از حوادث و خطرات ناشى از كار قرار دارند.
- - بررسى حوادث ناشى از كار در كارگاههاى مشمول و اظهار نظر در خصوص علل وقوع آنها و ارائه راههاى پيشگيرى و اعلام نتيجه به مراجع ذيصلاح.
- - بازرسى به صورت مستمر همراه با تذكر اشكالات، و معيب و نواقص و در صورت لزوم تقاضا تعقيب متخلفان در مراجع صالح.
- - نظارت و پيگيرى نسبت به تشكيل كميته هاى حفاظت فنى و بهداشت كار در كارگاههاى مشمول قانون كار.
ب) اهم شرايط و چگونگى حدود اختيارات بازرسان كار :
- بازرسان كار در حدود وظايف قانونى حق دارند بدون اطلاع قبلى در هر موقع از شبانه روز به موسسات مشمول ماده 85 قانون كار وارد شده و به بازرسى بپردازند و نيز ميتوانند به دفاتر و مدارك مربوط در موسسه مراجعه و در صورت لزوم از تمام يا قسمتى از آنها رونوشت تحصيل نمايند.
- - بازرسان كار حق دارند بمنطور اطلاع از تركيبات موادى كه كارگران با آنها در تماس مى باشند و يا در انجام كار مورد استفاده قرار مى گيرند به اندازه اى كه براى آزمايش لازم است در مقابل رسيد، نمونه بگيرند.
- - كليه بازرسان كار داراى كارت ويژه با امضاء وزير كار و امور اجتماعى هستند كه هنگام بازرسى بايد همراه آنان باشد و در صورت تقاضاى مقامات رسمى يا مسئولين كارگاه ارائه شود.
- - بازرسان كار حق ندارند در هيچ موردى حتى پس از بركنارى از خدمت دولت اسرار و اطلاعاتى را كه به مقتضاى شغل خود بدست آورده اند و يا نام اشخاصى را كه به آنان اطلاعاتى داده يا موارد تخلف را گوشزد كرده اند فاش نمايند.
- - كارفرمايان و ديگر كسانى كه مانع ورود بازرسان كار به كارگاههاى مشمول گردند و يا مانع از انجام وظيفه ايشان شوند يا از دادن اطلاعات و مدارك لازم به آنها خوددارى نمايند حسب مورد به مجازاتهاى مقرر در فصل يازدهم قانون كار محكوم خواهند شد.
- - هرگاه در حين بازرسى، به تشخيص بازرس كار احتمال وقوع حادثه و يا بروز خطر در كارگاه داده شود، بازرس كار بايد مراتب را در اسرع وقت بصورت كتبى به كارفرما يا نماينده او و نيز به رئيس مستقيم خود اطلاع دهد. اداره كل كار و امور اجتماعى متبوع بازرس كار نيز، طبق گزارش بازرس كار از مرجع قضائى مربوطه تقاضا خواهد كرد فوراً قرار تعطيل و لاك و مهر تمام يا قسمتى از كارگاه را صادر نمايد. مرجع قضائى مربوطه بلافاصله نسبت به صدور قرار اقدام و قرار مذكور پس از ابلاغ قابل اجرا است. دستور رفع تعطيل توسط مرجع مزبور در صورتى صادر خواهد شد كه بازرس كار و يا كارشناسان ذيربط دادگسترى، رفع نواقص و معايب موجود را تائيد نموده باشند. در ايامى كه قسمتى يا تمام كارگاه به علت فوق تعطيل مى شود كارفرما مكلف است مزد كارگران قسمت يا تمام كارگاه زا كه تعطيل شده بپردازد.
- - بازرسان كار در انجام وظايف قانونى برابر مقررات داراى ثبات و استقلال شغلى بوده و از هر نوع تعرض مصون مى باشند.